शैक्षिकसत्र २०८० का लागि तय गरेका योजना भनेको भौतिक व्यवस्थापन र विद्यार्थी भर्नाको योजना थियो । २०७९ सालको एसईईमा ३ सय ५१ जना विद्यार्थी सहभागी भएका थिए । शैक्षिक सत्रमा ३ सय ५५ जना विद्यार्थीमात्र भर्ना गर्ने भन्ने हाम्रो योजना थियो । अर्को विद्यार्थी संख्या र कक्षा संख्या बढिरहँदा फेरी हामीले ८ जना निजी श्रोतका शिक्षकका लागि विज्ञापन गर्ने भन्यौ किनकी हामीले अघिल्लो वर्ष हाम्रो विद्यार्थीहरुको संख्या धेरै बढी थियो ।
विद्यार्थीहरुको संख्या ६०, ६५ थियो । प्राथमिक तहमा चाहिँ आगामी वर्षदेखि ३५ गर्नुपर्छ भनेर विद्यार्थीहरुलाई कक्षाको संख्या फोडेर सेक्सन बढाएर शिक्षकहरु थप्यौं । इसीडीको कक्षा सुधार र खेल सामग्री व्यवस्थापन गर्ने कार्ययोजना थियो । पहिले इसीडी अत्यन्त कमजोर थियो । अहिले नमुना इसीडीको रुपमा विकास भएको छ । बाहिरबाट कोही साथीहरु आउनुभयो भने आधुनिक राष्ट्रिय माविको इसीडी कक्षा हेर्न जानुपर्छ भन्ने हिसाबले हामीले तयारी गरेका छौ । विषयगत विभाग गठन र कार्यविभाजनको नीति पनि थियो । शैक्षिक सत्र २०८० मा हामीले कक्षा–११ मा विज्ञान विषय स्विकृत गर्ने कार्ययोजना थियो ।
शैक्षिकसत्र २०८० का लागि योजनाको प्रभावकारी कार्यान्वयनका लागि तयार गरिएको कार्ययोजना ५ वटा नयाँ कक्षाकोठा थप निर्माण र कक्षा सञ्चालन, एक सय थान नयाँ डेक्स बेन्जहरुको निर्माण र प्रयोग, स्थानीय पत्रपत्रिका विज्ञापन प्रकाशित गरी आयोगको छनोट प्रक्रिया अनुसार शिक्षक छनोट, इसीडी कक्षमा इनर आउटर र खेल सामग्रीहरु व्यवस्थापन लगायत हामीले करिब १२ लाख रुपैयाँ अघिल्लो बर्ष इसिडी कक्षालाई मात्रै लगानी गरेका थियौं । कक्षा ११ मा ५१ जना विद्यार्थी भर्ना भएर अहिले लगभग सबै ५१ जना विद्यार्थी नै हाम्रो विज्ञान विषयमा अध्ययनरत छन् । शैक्षिक शत्र २०८० को महत्वपूर्ण उपलब्धी विषयगत विभाग गठन र जिम्मेवारी बहन गरेकोले साथै सम्पूर्ण योजना कार्यान्वयनमा आएको छ ।
आधुनिक राष्ट्रिय माविमा ५ वटा विभागहरु छन् । विभागको समन्वयले गर्दा फेरी धेरै गतिविधिहरु चाहिँ सामुहिक प्रयत्नमा जाने र प्रधानाध्यापकको कार्यवोझ धेरै हलुको भएको छ । कक्षागत र तहगत संयोजकको व्यवस्था र हाम्रो अहिले हरेक कक्षामा १ वटा घण्टीमा ५८ वटा कक्षा संचालन हुन्छ र ५९ जना हाम्रो कक्षाको संयोजक हुनुन्छ । उहाँहरुलाई हामीले तालिका दिएका छौं । त्यस अनुसार उहाँहरुले कक्षामा पढाउनु हुन्छ ।
कक्षामा उपस्थित नभएका विद्यार्थीहरुको अभिभावकहरुलाई हामीले फोन मार्फत जानकारी र पिटीएको सदस्य बिहान ११ बजे आउनु हुन्छ । ६ दिनको समय तालिका अनुसार र एउटा परामर्श कक्षमा फोन जडान गरिएको छ । ११ बजेभित्र सबै रजिष्टरमा हाजिर भएर आउँछ र उहाँहरुले आज कोको विद्यार्थीहरु अनुपस्थित भएका छन् अभिभावकलाई फोन गर्नुहुन्छ । अपेक्षा भन्दा पनि राम्रो अध्ययन गरी विज्ञान विषय सकारात्मक रुपमा छ । अन्य विद्यालयहरुमा भर्ना भएका विद्यार्थीहरु पनि पछि उहाँहरुले साथीहरुसँगै पछि बुझेर अन्य क्षेत्रमा छोडेर भर्ना गरिसकेको पैसा पनि छोडेर पुनः आधुनिकमा आएर भर्ना हुनुभयो । सिकाई उपलब्धीमा वृद्धि भएको, तोकिएको अनुसार सक्षमता हासिल भएको, सबै कक्षाको अभिभावक भेलाहरु सम्पन्न भएको र सबैभन्दा कम ३ पटक अभिभावक भेला भएको छ । कक्षा–१० को अन्तरक्रिया छलफल कार्यक्रम ८ पटक सम्म भएको छ । जसकारण अभिभावक र हाम्रो अन्तरक्रिया अहिले साह्रै राम्रो उपलब्धीको रुपमा रहेको छ ।
शैक्षिक सत्र २०८० का लागि तय गरिएको उद्देश्यहरु हासिल गर्न नसक्नुमा बढ्दो विद्यार्थीहरुको संख्या, कक्षागत चापको कारण, विद्यार्थीहरुको संख्या अनुसार शिक्षक व्यवस्थापन हुन नसक्नु, शिक्षकहरुको र नीजि श्रोतमा हामीले हरेक वर्ष ८ जना १० जना विज्ञापनहरु थप्दै लग्छौं । अनि शिक्षक व्यवस्थापनमा कठिनाई हुन्छ । शिक्षक आउने जाने चाहिँ हामीलाई साह्रै कठिनाईको रुपमा रहेको छ । एउटै शिक्षकबाट वर्षैभरी एउटै कक्षामा शिक्षण गराउन पाउने अवस्था रहेन । अघिल्लो पटको चुनौती अपेक्षा गरेको श्रोत र साधन उपलब्ध हुन नसकेको, जति हामीले स्थानीय तह वडा पालिका वा अन्य निकायहरुबाट अपेक्षा गरेका हुन्छौं त्यो चाहिँ अपेक्षामा मात्रै रहिरह्यो र प्राप्त हुन सकेन ।
बन्द, हड्ताल, शोक सभा र गर्मी विदाका कारणले गर्दा तोकेको पाठ्यक्रमको समय नपुग्नु जस्तो हामीले सबै कुराको मूल्याङ्कन गरिसक्यौं । २ सय ७ दिन परीक्षादेखि बाहेकको पाठ्य घण्टा चनाउने भन्ने थियो तर फेरी जम्मा १ सय ९२ दिन मात्र पुग्यो । कक्षा १० मा २ सय ९२ हाजिरको दिन पुग्दा अन्य कक्षाको हाजिरी १ सय ९२ मात्र पुगेको थियो । हाम्रो पहिले लक्ष्य थियो २ सय ७ दिन पुर्याउने भन्ने थियो तर यो पनि एउटा चुनौती रह्यो । विशेषगरी तल्ला कक्षाहरुमा विद्यार्थीहरुको अनुपस्थितिदर घटाउन नसक्नु माथिल्लो कक्षाहरुमा त्यस्तो अनुपस्थिति छैन तर तल्लो कक्षहरुमा दशमलवको मा छ । तल्लो कक्षाहरुमा विद्यार्थीहरु अनुपस्थिति बढी छ ।
चालु शैक्षिक शत्रको सिकाई कक्षागत विद्यार्थीहरुको संख्या ३५ आधारभुत तहमा र ४५ माध्यमिक तहमा हुनुपर्नेमा भन्ने कुराहरु सिकाईको रुपमा रहयो । कक्षागत, तहगत, विषयगत संयोजकहरुलाई दिएको चार्ट अत्यनतै राम्रोसँग पालना भएको पायौं हामीले ।
(२०८० चैत २५ गते आयोजना गरिएको कार्यक्रममा हेटौँडा–४, स्थित आधुनिक राष्ट्रिय माध्यमिक विद्यालयको योजना प्रस्तुती कार्यक्रममा प्रधानाध्यापक रामसागर गुरागाईले प्रस्तुत गर्नुभएको विवरणको सम्पादित अंश)
