हेटौंडाः जिल्ला समन्वय समिति मकवानपुरका प्रमुख रघुनाथ खुलालले जिल्लामा भूकम्पपछि विद्यालय र निजी आवासको भवनको पुनर्निर्माण सन्तोषजनक भएको बताउनुभएको छ । उहाँले भूकम्पले अब बन्नुपर्ने भवनहरु भूकम्पप्रतिरोधी हुनुपर्ने सन्देश गएको बताउनुभयो ।
२०७२ सालको भूकम्पपछि मकवानपुरमा निजी आवास पुनर्निर्माण गर्न लाभग्राही सूचीमा परेका २ हजार ६ सय ७६ लाभग्राही सम्झौता गर्नै आएनन् । २०७२ सालको भूकम्पले जिल्लामा ३७ हजार ५ सय ५ घरमा भपूर्ण क्षति पुर्याएको थियो भने १० हजार २ सय ४७ घरमा आंशिक क्षति पुर्याएको थियो । भूकम्पले पूर्ण क्षति बनाएको ३७ हजार ७ सय ५२ लाभग्राहीमध्ये ३५ हजार ७६ लाभग्राहीले राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणसँग निजी आवास बनाउन सम्झौता गरेका छन् । यस्तै प्रवलीकरणतर्फ १० हजार २ सय ४७ घर पहिचान भएकामध्ये ८ हजार १ सय १५ लाभग्राहीले मात्रै सम्झौता गरेका छन् । प्रवलीकरणतर्फ आंशिक क्षति भएका २ हजार १ सय ३२ लाभग्राही सम्झौता गर्नै नआएको जिल्ला आयोजना कार्यान्वयन इकाई (अनुदान व्यवस्थापन तथा स्थानीय पूर्वाधार) मकवानपुरका प्रमुख बिमल किशोर केपीले बताउनुभयो ।
पूर्ण क्षतिमा पहिचान भएर सम्झौता भएका ३५ हजार ७६ लाभग्राहीमध्ये ३४ हजार ३ सय ३२ लाभग्राहीले पहिलो किस्ता लिएका छन् । यस्तै दोस्रो किस्ता २७ हजार ६ सय ८३ जनाले र तेस्रो किस्ता २३ हजार ३ सय ४१ जनाले लिएका हुन् । समग्रमा मकवानपुर जिल्लामा ९३ प्रतिशत लाभग्राहीहरुले निजी आवास निर्माण गरेको प्रमुख केपीले बताउनुभयो । मकवानपुर जिल्लामा भूकम्पले आशिंक क्षति पुर्याएको प्रवलीकरणतर्फ ८ हजार ७ सय ९९ जनाले पहिलो किस्ता लिएका थिए । तर उनीहरुमध्ये एक प्रतिशत अर्थात् १ सय ७ जनाले मात्रै दोस्रो किस्ता लिएका छन् ।
भूकम्पले क्षति पु¥याएको घर प्रवलीकरण गर्न लाभग्राहीहरुले नरुचाएको उहाँले बताउनुभयो । प्रवलीकरणतर्फका ५ हजार लाभग्राहीहरुले भवनको पुनर्निर्माण गर्ने भएका छन् । अन्य ३५ सयले भने सामान्य मर्मत गर्ने भएको उहाँले जनाउनुभयो । भूकम्पले क्षति पुर्याएको भवनहरुको प्रवलीकरण गर्न महंगो हुने भएकाले लाभग्राहीहरुले रिुच नदेखाएको उहाँको भनाई छ । यस्तै जिल्लामा भूकम्पमा क्षति भएको तर प्राधिकरणका इन्जिनियर पुग्नुपूर्व नै घर निर्माण गरेका ६ सय २२ जनालाई पहिलो, दोस्रो र तेस्रो किस्ता एकमुष्ठरुपमा ३ लाख ५० हजार उपलब्ध गराइएको छ । जिल्लामा निजी आवासतर्फ १ अर्ब २२ करोड रुपैयाँ खर्च भएको प्रमुख केपीले बताउनुभयो । यही असार मसान्तसम्म निजी आवास निर्माणको सम्पूर्ण कामहरु सक्ने उहाँले जानकारी दिनुभयो । छिटपुट बाँकी रहेको निजी आवास निर्माणको काम असारपछि भने स्थानीय सरकारलाई हस्तान्तरण हुने उहाँको भनाई छ ।
३०५ विद्यालयको पुनर्निर्माण सम्पन्न
मकवानपुर जिल्लामा २०७२ सालको भूकम्पपछि विद्यालयहरुको भौतिक संरचनामा ब्यापकरुपमा परिवर्तन भएको छ । भूकम्पप्रतिरोधी, बालमैत्री, अपाङ्गमैत्री विद्यालयका भवनहरु बनेका हुन् । जिल्लामा भूकम्पबाट क्षति भएको ५ सय १६ विद्यालयमध्ये हालसम्म ३ सय ५ विद्यालयको पुनर्निर्माण सम्पन्न भई सञ्चालनमा आएका छन् । जिल्लामा विद्यालयको भवन, शौचालय, खानेपानी निर्माणमा २ अर्ब ७१ करोड खर्च भइरसकेको जिल्ला आयोजना कार्यान्वय इकाई (शिक्षा) मकवानपुरका प्रमुख बद्री पाठकले जानकारी दिनुभयो । भवनको आवश्यकता परिपूर्ति भएपनि त्यसको संरक्षण र सम्बर्धनमा स्थानीय सरकारले पनि चासो देखाउनुपर्ने उहाँको भनाई छ । ‘भूकम्पपछि बनेका भवनहरुमा रंगरोगन गर्नसमेत विद्यालयको आर्थिक अवस्थाले पुग्दैन’, उहाँले भन्नुभयो ।
