नेपाली साहित्यमा प्रगतिशील विचारधारालाई आत्मसाथ गर्ने अग्रज साहित्यकार तुलसी घिमिरे (वि.सं. २०११) जो आफ्नो नाममा देश, माटो, उज्यालो र शृङ्गारिकतालाई सप्रेम लेख्न रुचाउँछन् । फूलका कुरा जुनका कुरा (गीत सङ्ग्रह–२०७१) माटोको मोह (कविता सङ्ग्रह–२०८०) प्रकाशन गरिसक्नु भएका अग्रज कवि तुल्सी घिमिरेको ‘घामका फूलहरु’ गजलसंग्रह हालै सार्वजनिक भएको छ । लामो समय नेपाली भाषा साहित्यमा कलम चलाउनु भएका घिमिरेका आवाज र लेखमा तीव्र रुपमा राष्ट्रियता प्रस्तुत भएको पाइन्छ भने घामका फूलहरु गजल संग्रहमा श्रृङ्गारिकताले दह्रो रुपमा प्रभाव जमाएको स्पष्ट हुन आउँछ ।
गजल मञ्च मकवानपुरले प्रकाशनमा ल्याएको यस पुस्तकमा आफ्नो उमेर जतिकै ७० वटा गजलहरु समावेश भएका छन् । ७० को सेरोफेरोमा हिँड्दै गर्नुभएका परिपक्व गजलकारका गजलहरुमा जवानीको रसात्मक अभिव्यक्तिहरु भेट्न सकिन्छ । उहाँ पहिलो गजलमा प्रकाशित प्रेम गरे तापनि सिउँदोमा सिन्दुर भर्न नपाएकोमा दुखेसो र हारको अनुभुति गर्नु भएको छ । उहाँका गजलमा आफुलाई सधैं कुनै न कुनै तवरबाट सहयोग गर्ने प्रियसी गाउँ छोडी गएकोले अति धेरै याद आएको प्रसङ्ग पाइन्छ । जिवनका तितामिठा पलहरु भुल्न नसकिने अनुभव उहाँका गजलमा पाइन्छ । आमाको सन्तानप्रतिको त्याग तपस्यालाई देखाउँदै सन्तानको वैगुनी स्वरुपलाई पर्दाफास गर्नु भएको छ । आशा र प्रेमले भिजाएर सपना देखाउनेले नै माया मारेर जाँदा रहेछन् । सहर बेइमामी छ र जिन्दगी नि सजिलै बित्न सक्छ भनी गजलकारले आशङ्का व्यक्त गरेका छन् । राजनैतिक वितृष्णाका रागहरु केहि गजलहरुमा भेटिन्छन् । खरानी भएर उड्ने यो जिवन विस्तारै सकिएर जान्छ त्यसैले कोहि हुन्नन् आफ्ना भनी प्रियसीलाई गजलमार्फत सम्झाउँदै छन् ।
गजल पुरानो मक्किएको समय भोक, तिर्खा र अँध्यारोका बारेमा समेत चर्चा गरेका छन् । नेताले बाटो बिराएको मान्छेको विसङ्गत व्यवहार र स्वार्थी प्रकृतिको चिरफार गर्ने काम गजलकारले गरेका छन् । देव बनाउने गीत उज्यालोको पक्षपोषण र सकारात्मक सोँचलाई केहि गजलमा प्रवेश गराएको पाइन्छ । नेपालीहरुका गाउँमा बारी बाझो भएको छ सहरमा बसेर गाउँको याद गर्ने क्षमता भएको कुरा व्यक्त गरेका छन् । मान्छे पापी भएको र अर्काको मनोहारी बुझ्न नसक्ने कुरा तलको गजलको शेरमा व्यक्त गरिएका छन् ।
सक्दैनौ तिमी मान्छेको मनोहरी बुझाउन
हेर पापी दुनियाँको ताल के गर्छौ तिमी ।
घातका कुरा, प्रेमिल साथका कुरा, बितेका सुन्दर पल, धोका पाएको समय र रोमान्टिक भएका त्यो बेलाका उमेरका यादगार दिनहरुको सम्झनाले गजलकार नोस्टाल्जिक भइदिन्छन् । प्रेम रसले भरिएका अधिकांश गजलको केन्द्र भनेको नै माया प्रेम नै हो । पिर परेर आँखामा सजल भएको र चिठी लेख्छ । गजलले भएको कुरा गजलकारले यसरी प्रस्तुत गरेका छन् ।
कस्तो पिर पर्यो मलाई आँखा मेरो सजल भयो ।
चिठी तिम्लाई लेखुँ भन्दा लेख्दालेख्दै गजल भयो ।
समग्रमा गजलको स्वरुपले मोतीराम भट्टको श्रृङ्गारिकताको बाटोलाई समात्न सफल भएको छ । सरल भाषाशैलीको प्रयोग गर्दै प्रेमील भावलाई अभिव्यक्त गरिएका गजलहरु गुणात्मक तथा ओजपूर्ण रहेको पाइन्छ । यति हुँदाहुँदै पनि एउटा गजल दुई पटक दोहोरिनु, एउटै गजलमा ठाउँठाउँमा काफियाहरु दोहोरिनु, एउटै गजल धेरै विषयवस्तु समेट्न खोज्नु, भाषिक अशुद्धता भेट्नु, सम्पादन पक्ष फितलो हुनु र गजलको शीर्षकीकरण हुनु जस्ता केहि दुर्वलता देखिए तापनि उत्कृष्ट गजलको सङ्ग्रह घामका फूलहरुको कविगत सफलताको शुभकामनासहित गजलकार तुलसी घिमिरेलाई हार्दिक बधाई । (बर्तौला साहित्य सङ्गम मकवानपुरका अध्यक्ष हुनुहुन्छ ।)
