हेटौंडाः मकवानपुर जिल्लामा सञ्चालनमा रहेका सहकारी संस्थाहरुले तरलता व्यवस्थापन गरिरहेको जिल्ला बचत तथा ऋण सहकारी संघकी अध्यक्ष कल्पना श्रेष्ठले बताउनुभएको छ । सहकारीको वित्तीय अवस्था सुधारोन्मुख रहेको उहाँले दाबी गर्नुभयो । सहकारी संस्थाको अवस्था आशालाग्दो भन्दा पनि केही सुधारतर्फ अगाडि बढेको उहाँको भनाइ छ ।
कोभिड–१९ को संक्रमण समयमा थला परेको सहकारी संस्था बिस्तारै उठ्ने अवस्थामा रहेको उहाँले बताउनुभयो । सहकारी संस्थाको अवस्था खस्कँदै गएपछि संघले नै २५ प्रतिशत तरलता राखेरमात्रै ऋण लगानी गर्न संस्थाहरुलाई अनुरोधसमेत गरेको स्मरण गर्दै उहाँले सहकारी संस्थाहरुले तरलता कायम राख्न सकेको जानकारी दिनुभयो । उहाँले भन्नुभयो, ‘माहामारीको समयमा धेरै सहकारी संस्थाहरुमा पुँजीको अभाव देखिएको थियो । यस्तो अवस्थामा सहकारीको तरलता २५ प्रतिशत कायम राख्नुपर्छ । किनकि सदस्यहरुले जतिबेला पनि बचत फिर्ता माग्न सक्ने अवस्था हुन्छ । तरलता कायम भएकै कारण अहिलेसम्म बचत फिर्ता गर्न सकिएको अवस्था छ ।’
सहकारी संस्थामा देखिएको तरलताको समस्या बिस्तारै समाधान गरिरहेको उहाँले बताउनुभयो । सामान्य अवस्थामा सहकारी संस्थामा १५ प्रतिशत तरलता कायम गर्नुपर्नेे व्यवस्था थियो । जिल्ला बचत तथा ऋण सहकारी संघमा ६०÷७० प्रतिशत तरलता कायम राख्ने गरेको भन्दै उहाँले अहिले संघमा ३६ प्रतिशतमात्र तरलता रहेको जानकारी दिनुभयो । संघमा अझ तरलताको कमी नै रहेको भन्दै उहाँले भएको तरलतालाई नघटाएर व्यवस्थापन गरेको बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो, ‘अहिले जिल्लामा ऋण रोकेको अवस्था छैन । तर, विशेष परामर्श गरेर मसिना ऋण लगानी भइरहेको छ । ठूलो ऋण लगानी गर्नसक्ने अवस्थामा सहकारी संस्था छैन । २५ प्रतिशतभन्दा धेरै तरलता देखिएको सहकारी संस्थाले आन्तरिक छलफलबाट ऋण लगानी गरिरहेका छन् ।’
कोभिड र राज्य पुनःसंरचनापछि सरकारी संस्थाको नियमन, अनुगमन गर्ने विषयमा फितलो उहाँले गुनासो गर्नुभयो । पहिले जिल्लामा रहेको डिभिजन सहकारी संस्थाले जिल्लाभित्रका सहकारी संस्थाको अनुगमन र नियन्त्रण गर्ने गरेको स्मरण गर्दै उहाँले अहिले सहकारीको क्षेत्रमा हेर्ने कर्मचारीको अभावका कारण पनि ग्रामीण क्षेत्रमा रहेका सहकारी संस्था समस्यामा परेको बताउनुभयो । उहाँले थप्नुभयो, ‘कोभिडपछि लेखा समितिको सक्रियता पनि कम देखिएको छ । सहकारी संस्थाहरु आन्तरिक सुशासनको विषयमा कमजोरी भएको देखिन्छ ।’ उहाँका अनुसार सहकारीलाई व्यवस्थित बनाउन लेखा समिति र सञ्चालक समितिले सक्रियरुपमा आफ्नो भूमिका निभाउनु पर्छ । सहकारीमा खुद्रा रकमको समस्या भइरहेको उहाँले बताउनुभयो ।
हालसम्म मकवानपुर जिल्लामा रहेका १ सय ३९ वटा सहकारी संस्था संघमा आबद्ध रहेको उहाँले जानकारी दिनुभयो । जसमा ५१ वटा सहकारी संस्था संघको ऋणी रहेको उहाँले बताउनुभयो । संघमा ४ करोड ४१ लाख ६५ हजार रुपैयाँ शेयर पुँजी रहेको भन्दै उहाँले एक करोड ४४ लाख २९ हजार रुपैयाँ जगेडा कोष रहेको बताउनुभयो । यस्तै, संघमा ५५ करोड ३८ लाख ७३ हजार रुपैयाँ बचत निक्षेप र एक करोड ४४ लाख २९ हजार रुपैयाँ कुल संस्थागत पुँजी रहेको उहाँले जानकारी दिनुभयो । यस्तै, संघमा ३० करोड ७८ लाख १९ हजार रुपैया ऋण लगानी र ३० करोड २२ लाख २६ हजार रुपैयाँ तरलता रकम रहेको देखिन्छ । जिल्ला बचत तथा ऋण सहकारी संघमा ६४ करोड ६२ लाख १४ हजार रुपैयाँ कुल सम्पत्ति रहेको देखिन्छ ।
