हेटौंडाः बागमती प्रदेशमा सबैभन्दा बढी मानवअधिकार उल्लंघनका घटना भएको पाइएको छ । ७ वटा प्रदेशमा दर्ता भएका ५ सय ९७ वटा मानवअधिकार उल्लंघनको उजुरीमा बागमती प्रदेशमा सबैभन्दा बढी उजुरी दर्ता भएको पाइएको हो ।
राष्ट्रिय मानवअधिकार अयोग बागमती प्रदेश कार्यालय हेटौंडाका सहसचिव यज्ञप्रसाद अधिकारीले १ सय ९७ वटा उजुरी अनुसन्धानको क्रममा रहेको जानकारी दिनुभयो । शनिबार भएको ७४ औं अन्तर्राष्ट्रिय मानवअधिकार दिवसमा शुभकामना व्यक्त गर्नुहुँदै उहाँले १ सय २० वटा मानवअधिकार उल्लंघनको घटना फछ्र्यौट भएको जानकारी दिनुभयो । यस्तै, १५ प्रतिशत उजुरी कार्यान्वयन हुन नसकेको बताउनुभयो ।
मानवअधिकार शिक्षा प्रवद्र्धनमा अघि रहे पनि १० वर्षअघिको तुलनामा सडक सवारी दुर्घटनाका कारण मानवअधिकार उल्लंघन बढ्दो रहेको उहाँको भनाइ । बाढी, पहिरोका कारणले बढी महिला, बालबालिका र ज्येष्ठ नागरिकमा प्रभाव पार्ने गरेका छन् । सबैभन्दा बढी सिमान्तकृत सामुदाय प्रभावित भएको उहाँले बताउनुभयो । काठमाडौंकै केन्द्रीय कारागारमा तेब्बर मानवअधिकार उल्लंघन हुने गरेको बताउनुभयो ।
कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्नुहुँदै भौतिक पूर्वाधार विकास राज्यमन्त्री सन्तराज प्रजाले महिला, बालबालिका र जनजातिको मौलिक अधिकार संविधानमा कत्तिको भयो भन्ने कुरामा यकिन गर्नुपर्ने बताउनुभयो । ४८ प्रतिशत चेपाङ बस्ती बासोबास रहेको मकवानपुरकोे राक्सिराङलाई चेपाङ संरक्षित घोषणा गरिएको बताउनुभयो । मौलिक अधिकार प्रयोग गर्ने गरी उक्त क्षेत्रलाई संरक्षित क्षेत्र घोषणा गरिएको उहाँको भनाइ छ । पर्याप्त नीति तथा कानुन भएपनि कार्यान्वयन भने न्यून रहेको दावी उहाँले गर्नुभयो । मानवअधिकारका विषयलाई नीति तथा कार्यक्रममा संगसंगै लैजानुपर्ने राज्यमन्त्री प्रजाले बताउनुभयो ।
यस्तै, जिल्ला समन्वय समिति मकवानपुरका प्रमुख ललित घलानले पहुँचमा हुनेले मात्र अधिकार लिन सकेको बताउनुभयो । पीडा महशुस गरेकाहरुले अधिकार पाउनुपर्ने व्यवस्था हुनुपर्ने उहाँको धारणा छ । निष्पक्ष न्यायपालिका नभएसम्म अधिकार पाउन कठिन रहेको दावी उहाँले गर्नुभयो ।
आफ्नो अधिकार प्रयोग गर्दा अरुको अधिकार हनन् नगर्न प्रमुख घलानले आग्रह गर्नुभयो । सरकारले नागरिकको माग र समस्यालाई बोध गरी हल गर्नुपर्ने उहाँले बताउनुभयो । यसले मानवअधिकार उल्लंघनका घटना न्यूनीकरणमा सहयोग पुग्ने उहाँको भनाइ छ ।
अयोगका सहसचिव अधिकारीको सभाध्यक्ष तथा राज्यमन्त्री प्रजाको प्रमुख आतिथ्यमा कार्यक्रम भएको हो । मुख्यमन्त्री कार्यालयका सचिव विनोद भट्टराई, जिल्ला प्रशासन कार्यालय मकवानपुरका प्रमुख राजेन्द्रदेव पाण्डे, गैरसरकारी संस्थाका अध्यक्ष कृष्णप्रसाद धितालले दिवसको शुभकामना व्यक्त गर्नुभयो । राष्ट्रिय मानवअधिकार आयोग बागमती प्रदेश कार्यालयको आयोजनामा सबैका लागि मर्यादा, स्वतन्त्र र न्याय भन्ने उद्देश्यले दिवस मनाइएको हो ।
